EN 166 İşaretleri Nasıl Okunur? Çerçeve ve Lens Kodları Rehberi

Kısa cevap: EN 166 işaretleri iki yerde okunur: çerçevede ve lenste. Çerçevede üretici işareti, standart numarası (EN 166), kullanım alanı (3, 4, 5, 8, 9) ve mekanik dayanım (S, F, B, A) yer alır. Lenste ise varsa filtre kodu, üretici işareti, optik sınıf (1, 2, 3), mekanik dayanım ve K, N gibi ek işaretler bulunur. Çerçeve ile lensteki darbe harfi farklıysa, gözlüğün tamamı için düşük olan seviye geçerlidir.

Gözlük tipini nasıl seçeceğinizi öğrenmek isterseniz İş Gözlüğü Nasıl Seçilir? rehberimize bakabilirsiniz.

EN 166 Hâlâ Geçerli mi?

İngiliz standart kuruluşu BSI'ye göre 11 Kasım 2025'ten itibaren yeni belgelendirmeler yalnızca EN ISO 16321-1'e göre yapılır. Ancak bu tarihten önce EN 166'ya göre belgelendirilmiş ürünler, sertifikalarının süresi dolana kadar, düzenlenme tarihinden itibaren en fazla beş yıl satılabilir. BSI, bu ürünlerin bazılarının 2029'un sonlarına kadar geçerli kalabileceğini belirtir.

Bu yüzden EN 166 işaretleri bir süre daha sahada olacak. Yeni standarttaki değişiklikleri yazının sonunda özetliyoruz.

Çerçeve Üzerindeki İşaretler

EN 166'ya göre çerçeve işaretleri şu sırayla yazılır:

1. Üretici işareti (ör. Univet için U)
2. Standart numarası: EN 166 veya kısaca 166
3. Kullanım alanı: 3, 4, 5, 8 veya 9 (yoksa temel kullanım)
4. Mekanik dayanım: S, F, B veya A; uç sıcaklıklarda test edildiyse hemen arkasına T
5. H: Gözlük küçük baş ölçüsü için tasarlandıysa

Çerçevede ayrıca CE işareti bulunur.

Kullanım alanı işaretleri

3, 4 ve 5 yalnızca çerçevede bulunur. 8 ve 9 ise hem çerçevede hem lenste yer alır.

İşaret	Anlamı	Nerede bulunur?
3	Sıvı damlası veya sıçraması	Yalnızca çerçeve
4	İri toz parçacıkları	Yalnızca çerçeve
5	Gaz ve ince toz parçacıkları	Yalnızca çerçeve
8	Kısa devre elektrik arkı	Çerçeve ve lens
9	Ergimiş metal ve sıcak katılar	Çerçeve ve lens

Mekanik dayanım işaretleri

İşaret	Anlamı	Hangi tipte kullanılabilir?
(işaret yok)	Asgari sağlamlık	Yüksek hızlı parçacık koruması değildir
S	Artırılmış sağlamlık	Yüksek hızlı parçacık koruması değildir
F	Düşük enerjili darbe, 45 m/s	Tüm tipler (çerçeveli gözlük dahil)
B	Orta enerjili darbe, 120 m/s	Yalnızca tam kapalı gözlük ve siperlik
A	Yüksek enerjili darbe, 190 m/s	Yalnızca siperlik
T (harfin arkasında)	Darbe testi uç sıcaklıklarda da geçildi	Darbe harfinin hemen arkasında (ör. FT, BT)

Darbe harfinin hemen arkasında T yoksa, gözlük yüksek hızlı parçacıklara karşı yalnızca oda sıcaklığında kullanılmalıdır. Soğuk depo, kış şantiyesi veya sıcak döküm alanı gibi ortamlarda FT veya BT arayın.

Lens Üzerindeki İşaretler

Lens işaretleri şu sırayla okunur:

1. Filtre kodu ve koyuluk numarası (yalnızca filtreli lenslerde; ör. 2C-1.2)
2. Üretici işareti
3. Optik sınıf: 1, 2 veya 3
4. Mekanik dayanım: S, F, B veya A (varsa T ile)
5. Kullanım alanı: 8 veya 9 (varsa)
6. Ek işaretler: K, N, R

Optik sınıf

• 1: Sürekli kullanım için. En iyi optik kalitedir.
• 2: Aralıklı kullanım için.
• 3: Ara sıra kullanım için; uzun süreli kullanıma uygun değildir.

Tüm vardiya gözlük takan çalışanlar için optik sınıfı 1 olan lens tercih edin.

K, N ve R

• K: İnce parçacıkların yol açtığı yüzey hasarına (çizilmeye) dayanım
• N: Buğulanmaya dayanım
• R: Artırılmış kızılötesi yansıtma

Bu işaretler isteğe bağlıdır ve yalnızca lenste bulunur. Ürün açıklamasında "buğu yapmaz" veya "çizilmez" yazması, lensin bu testlerden geçtiğini göstermez. Lens üzerinde K ve N harfini arayın.

Filtre kodları

Kod	Filtre türü	Standart
2-	UV filtresi; renk algısını etkileyebilir	EN 170
2C-	UV filtresi; iyi renk algısı	EN 170
4-	Kızılötesi (IR) filtresi	EN 171
5-	Güneş filtresi; kızılötesi gerekliliği olmadan	EN 172
6-	Güneş filtresi; kızılötesi gerekliliği ile	EN 172
Kod yok, yalnızca numara	Kaynak filtresi	EN 169

Tireden sonraki sayı koyuluk numarasıdır. Numara büyüdükçe lens koyulaşır. Örneğin 2C-1.2, iyi renk algılı ve 1.2 koyuluk numaralı bir UV filtresidir. Kaynak filtrelerinde ön kod yoktur; lens üzerinde doğrudan koyuluk numarası yazar.

Çerçeve ve Lens Farklıysa Hangisi Geçerli?

Mekanik dayanım harfi çerçeve ve lenste aynı değilse, gözlüğün tamamı için düşük olan seviye geçerlidir. Örneğin çerçevede F, lenste B yazıyorsa gözlük F seviyesindedir. Benzer şekilde, lenste T olup çerçevede olmuyorsa, gözlüğün uç sıcaklıklarda test edildiği kabul edilmez.

İki Gerçek Örnek

Örnek 1: Şeffaf iç mekân gözlüğü

Univet 5X1 Clear Plus modelinin üretici veri sayfasına göre lens işareti şöyledir: 2C-1.2 U 1 FT K N. Çerçeve işaretinde ise U 166 FT yer alır.

• 2C-1.2: İyi renk algılı UV filtresi, koyuluk 1.2 (EN 170)
• U: Üretici işareti (Univet)
• 1: Optik sınıf 1, sürekli kullanıma uygun
• FT: Düşük enerjili darbe (45 m/s), uç sıcaklıklarda da test edilmiş; çerçeve ile aynı
• K N: Çizilmeye ve buğulanmaya karşı test edilmiş

Çerçevede 3, 4 veya 5 olmadığı için bu gözlük sıvı sıçraması veya toz riskine karşı tasarlanmamıştır. İç mekân montaj, bakım ve depo işlerinde önden gelen parçacıklara karşı kullanılır.

Örnek 2: Dış mekân güneş gözlüğü

Univet 568 Solar 1 modelinin veri sayfasına göre lens işareti 2C-3/5-3.1 U 1 FT, çerçeve işareti U EN166 FT şeklindedir.

• 2C-3/5-3.1: Lens hem EN 170'e göre UV filtresi hem de EN 172'ye göre güneş filtresi olarak işaretlenmiştir. 5- kodu, kızılötesi gerekliliği olmayan güneş filtresini gösterir.
• 1: Optik sınıf 1
• FT: Çerçeve ve lenste aynı; düşük enerjili darbe, uç sıcaklıklarda test edilmiş

Lens koyu olduğu için ışığın az olduğu iç mekânlarda görüşü azaltabilir. Lenste K ve N işareti olmadığına da dikkat edin.

EN ISO 16321-1'de Ne Değişti?

BSI'nin karşılaştırma tablosuna göre temel değişiklikler şunlardır:

• Darbe seviyeleri yeniden adlandırıldı: F yerine C (45 m/s), B yerine E (120 m/s). Yeni bir ara seviye D (80 m/s) eklendi.
• EN 166'daki A (190 m/s) ve S için yeni standartta karşılık yoktur. Tüm gözlükler daha büyük ve ağır bir bilyeyle temel darbe testinden geçer.
• Uç sıcaklık işaretleri: FT ve BT yerine CT, DT ve ET.
• Yeni işaretler: sıvı jeti için 6, ışıyan ısı için 7, kimyasal dayanım için CH, ağır kütle darbesi için HM.
• 3, 4, 5, 9, K ve N işaretleri korunur.

Yeni bir gözlük alırken hangi standarda göre belgelendirildiğini AB uygunluk beyanından kontrol edin.

Sık Yapılan Hatalar

Yalnızca lense bakmak. Sıvı ve toz koruması (3, 4, 5) yalnızca çerçevede yazar. Lense bakarak bu korumayı göremezsiniz.

"Lenste B var, gözlük B seviyesinde" demek. Çerçevede F varsa gözlük F seviyesindedir. Her zaman düşük olanı esas alın.

T harfini atlamak. T yoksa darbe koruması yalnızca oda sıcaklığı için geçerlidir.

Rengi filtre sanmak. Koyu veya renkli lens, filtre kodu yoksa ışınıma karşı test edildiğini göstermez.

Optik sınıfı önemsememek. Sınıf 3 lens ara sıra kullanım içindir; tüm vardiya takılacak gözlükte sınıf 1 arayın.

Numaralı gözlük üzerine takmayı sorun etmemek. Üretici talimatlarına göre yüksek hızlı parçacıklara karşı koruyucular normal numaralı gözlük üzerine takıldığında darbeyi iletebilir. Bu durum risk değerlendirmesinde ayrıca ele alınmalıdır.

Satın Alma Kontrol Listesi

1. Çerçevede üretici işareti, EN 166 (veya EN ISO 16321) ve CE işaretini görün
2. Sıvı veya toz riski varsa çerçevede 3, 4 veya 5 işaretini kontrol edin
3. Çerçeve ve lensteki darbe harfini karşılaştırın; düşük olanı esas alın
4. Soğuk veya sıcak ortam varsa darbe harfinin arkasında T arayın
5. Lensteki filtre kodunu ortama göre doğrulayın: 2/2C, 4, 5/6 veya kaynak numarası
6. Uzun vardiya için optik sınıf 1, nemli ortam için N, tozlu ortam için K arayın
7. Küçük yüz yapısına sahip çalışanlar için H işaretli model değerlendirin
8. AB uygunluk beyanını ve sertifikanın düzenlenme tarihini isteyin

360 Koruma'da EN 166 İşaretli Gözlükler

Tüm modelleri iş gözlüğü sayfasında bulabilirsiniz. Sıvı ve toz riski olan işler için tam kapalı iş gözlüğü, kaynak işleri için kaynakçı gözlüğü seçeneklerine göz atın.

Yukarıdaki örneklerde incelediğimiz Univet 5X1 Clear Plus şeffaf iş gözlüğü iç mekân işleri, Univet 568 Solar 1 gri iş gözlüğü ise dış mekân çalışmaları için değerlendirilebilir. Nihai seçim her zaman işyerinizin risk değerlendirmesine göre yapılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Gözlükteki FT ne demek?

F, 45 m/s hızla gelen düşük enerjili parçacık darbesine dayanım demektir. Arkasındaki T, bu testin uç sıcaklıklarda da geçildiğini gösterir. T yoksa darbe koruması yalnızca oda sıcaklığı için geçerlidir.

Çerçevede F, lenste B yazıyorsa gözlük hangi seviyededir?

Gözlüğün tamamı için düşük olan seviye geçerlidir. Bu örnekte gözlük F seviyesindedir.

Lens üzerindeki 2C-1.2 ne anlama gelir?

2C, EN 170'e göre iyi renk algılı bir UV filtresidir. Tireden sonraki 1.2 ise koyuluk numarasıdır.

Sıvı sıçramasına karşı koruma lens üzerinde yazar mı?

Hayır. Sıvı damlası ve sıçraması için 3, iri toz için 4, gaz ve ince toz için 5 işareti yalnızca çerçevede bulunur. Bu işaretler tam kapalı gözlük veya siperlik çerçevelerinde aranır.

EN 166 işaretli gözlük almaya devam edebilir miyim?

BSI'ye göre 11 Kasım 2025'ten itibaren yeni belgelendirmeler EN ISO 16321-1'e göre yapılır. Ancak bu tarihten önce EN 166'ya göre belgelendirilmiş ürünler, sertifikalarının süresi dolana kadar, düzenlenme tarihinden itibaren en fazla beş yıl satılabilir. Satın alırken sertifikanın tarihini kontrol edin.

Sonuç

EN 166 işaretlerini okumak için iki yere bakmanız yeterlidir: çerçeve gözlüğün hangi riske karşı yüze kapandığını, lens ise optik kalitesini ve filtresini gösterir. Darbe harfinde düşük olan seviye geçerlidir ve T harfi uç sıcaklıklar için şarttır. Pazarlama ifadelerine değil, işaretlere güvenin.

Toplu alım veya şartname hazırlığında hangi işaretlerin işinize uyduğundan emin değilseniz, WhatsApp destek hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.