Kısa cevap: Kışlık iş ayakkabısında üç şeye bakın: su girişine dirençli saya (S3/S3L/S3S veya WPA), soğuk yalıtımı (CI işareti) ve ıslak zeminde güvenli taban (SR). Uzun süre ıslak kalınan işlerde bütün ayakkabının su geçirmezliğini gösteren WR (S6/S7) aranır. Hangisinin gerektiğine işyerinin risk değerlendirmesi karar verir.
Bu yazı güncel EN ISO 20345:2022 standardına göre hazırlandı. "Kışlık" kelimesi standartta bir sınıf değildir; bir ayakkabının kışa uygun olduğunu, üzerindeki kodlar gösterir.
Kışın Ayağı Neler Tehdit Eder?
Kış koşulları, yazın olmayan üç risk ekler: soğuk, ıslaklık ve kayganlık. Bu risklerin her biri standartta ayrı bir kodla karşılanır.
| Kış riski | Aranacak kod | Ne gösterir? |
|---|---|---|
| Soğuk zemin, soğuk depo | CI | Tabandan geçen soğuğa karşı yalıtım testi |
| Yağmur, kar, su birikintisi | WPA (S2, S3 ve türevlerinde var) | Sayanın su girişine ve emilimine direnci |
| Sürekli ıslak ortam | WR (S6, S7) | Bütün ayakkabının su geçirmezliği |
| Islak, kaygan zemin | SR | Gliserinli seramik zeminde kaymazlık testi |
| Çamurlu, engebeli dış saha | S3 / S3L / S3S | Profilli dış taban ve delinme direnci |
CI İşareti Ne Demek?
CI (Cold Insulation), taban kompleksinin soğuk yalıtımını gösteren isteğe bağlı bir işarettir. Test EN ISO 20344'e göre yapılır:
- Ayakkabı önce 23 °C'de şartlandırılır.
- Ardından -17 °C'lik bir soğuk hücrede 30 dakika bekletilir.
- Bu sürede iç taban sıcaklığı 10 °C'den fazla düşmemelidir.
Bu test şunu söyler: ayakkabı, soğuk bir zeminden ayağa geçen soğuğu belirli bir sınırda tutar. Şunu söylemez: ayakkabının belirli bir hava sıcaklığında "ayağı sıcak tuttuğu". CI bir sıcaklık derecesi (ör. "-17 °C'ye kadar") değil, bir test koşuludur. Ürün etiketinde bir sıcaklık sınırı görürseniz, bunun standarttan mı yoksa üreticinin kendi beyanından mı geldiğini sorun.
CI işareti olmayan bir ayakkabı soğuk yalıtım testinden geçmemiştir. Kalın astarlı veya kürklü görünmesi bu testi yerine geçmez.
WPA, WR, S3 ve S7: Su Konusunu Doğru Okuyun
Kışlık ayakkabıda en sık karıştırılan konu "su geçirmez" ifadesidir. Standart iki farklı seviye tanımlar.
| Kod | Neyi test eder? | Hangi sınıflarda? |
|---|---|---|
| WPA | Sayanın (üst yüzeyin) su girişine ve su emmesine direnci | S2, S3, S3L, S3S'te temel gereklilik |
| WR | Bütün ayakkabının su geçirmezliği (birleşim yerleri dahil) | S6 (= S2 + WR), S7 / S7L / S7S (= S3 + WR) |
WPA, kısa süreli ıslaklık ve yağmur için tasarlanmış bir korumadır. Su birikintisinde uzun süre durulan, kar içinde çalışılan işlerde WR işaretli (S6 veya S7) ayakkabı daha doğru seçimdir.
2011 ile 2022 arasındaki fark
- 2011 sürümündeki WRU işareti, 2022'de WPA olarak değişti.
- S6 ve S7 sınıfları 2022'de eklendi. Eski belgelerde aynı korumayı "S2 WR" veya "S3 WR" olarak görebilirsiniz.
- Kaymazlıkta SRA, SRB ve SRC kaldırıldı. Deterjanlı seramik zemin testi artık temel gereklilik; gliserinli seramik zemin testini geçen ayakkabıya SR yazılır.
Sertifikası geçerli olduğu sürece 2011 sürümüne göre belgelenmiş ürünlerin piyasada bulunması normaldir. Satın alırken belgenin hangi sürüme göre düzenlendiğine bakın.
Kar ve Buzda Kaymazlık
SR işareti, gliserinli seramik zeminde yapılan kaymazlık testini gösterir. EN ISO 20345'teki kaymazlık testleri buz veya kar üzerinde yapılmaz. Bu yüzden SR işareti, buzlu zeminde kaymayı önlediği anlamına gelmez.
Buzlanma riski olan sahalarda ayakkabı seçimi tek başına yeterli değildir. Zemin tuzlama, kum serme ve yürüyüş yollarının temizlenmesi gibi önlemler risk değerlendirmesinde birlikte ele alınmalıdır. S3 ve türevlerinde zorunlu olan profilli dış taban çamurlu dış sahada tutunmaya yardımcı olur; ancak buz için bir test güvencesi değildir.
Burun ve Ara Taban Seçimi
Bütün koruyucu burunlar aynı 200 joule darbe ve 15 kN sıkışma testini geçer. Kışın fark, ısı iletiminde ortaya çıkar.
- Çelik ve alüminyum burun: Metaldir, soğuğu iletir.
- Kompozit ve fiberglas burun: Metal içermez, ısıyı iletmez.
Aynı mantık ara taban için de geçerlidir. Harfsiz S3 metal ara tabanı, S3L ve S3S metal olmayan ara tabanı gösterir. Ayrıntılar için İş Ayakkabısında P, PL, PS Kodları yazımıza bakabilirsiniz.
Ayakkabı mı, Bot mu?
Karlı ve çamurlu sahada bilek yüksekliği önemlidir. Alçak kesim ayakkabıda kar ve su, bilek hizasından içeri kolayca girer. Yüksek konçlu iş botları bileği hem soğuğa hem burkulmaya karşı daha iyi destekler. Kapalı ve ısıtılan alanlarda çalışılıyorsa alçak kesim S3L bir ayakkabı daha az yorar.
Sık Yapılan Hatalar
"Kışlık yazıyor, soğuğa dayanıklıdır."
"Kışlık" standartta tanımlı bir sınıf değildir. Soğuk yalıtım testi yapıldıysa ayakkabıda CI işareti bulunur.
"S3 su geçirmezdir."
S3, su girişine dirençli saya (WPA) içerir. Bütün ayakkabının su geçirmezliği WR ile gösterilir; bu S7 sınıfıdır.
"SR yazıyor, buzda kaymaz."
SR testi seramik zeminde yapılır. Buz ve kar üzerinde kaymazlık bu testin kapsamında değildir.
"Bir numara büyük alalım, kalın çorap giyeriz."
Bol ayakkabıda ayak kayar, koruyucu burun doğru yere oturmaz. Bedeni, kışın giyilecek çorapla deneyerek seçin.
"Islak ayakkabı bir gecede kurur."
Islak ayakkabı ertesi gün soğuğu daha çok iletir. Vardiyalı ve ıslak işlerde dönüşümlü kullanım için yedek çift planlayın. Ayakkabıyı doğrudan sobanın veya kaloriferin üstünde kurutmayın; deri ve yapıştırma yerleri zarar görebilir.
Satın Alma Kontrol Listesi
- Risk değerlendirmesinde soğuk, ıslaklık ve kayganlık risklerini ayrı ayrı belirleyin
- Soğuk zemin veya soğuk depo varsa CI işaretini arayın
- Yağmur ve kar için en az S3 / S3L / S3S (WPA) seçin
- Uzun süreli ıslaklık varsa WR işaretli S6 veya S7 seçin
- Islak zemin için SR işaretini doğrulayın; buz için ek zemin önlemlerini planlayın
- Soğukta metal içermeyen burun ve ara tabanı (kompozit, fiberglas, S3L/S3S) değerlendirin
- Karlı sahada bilek destekli bot tercih edin
- Bedeni kışın giyilecek çorapla deneyin
- CE işaretini, AB uygunluk beyanını ve standardın sürümünü (2011 / 2022) kontrol edin
360 Koruma'da Kışlık İş Ayakkabısı Seçenekleri
Kışlık iş ayakkabıları sayfasında su girişine dirençli sayalı modelleri bir arada bulabilirsiniz. Tüm sınıfları karşılaştırmak için iş ayakkabısı modellerine göz atın. Ellerin soğuktan korunması da gerekiyorsa termal iş eldivenleri kışlık ayakkabıyla birlikte planlanabilir.
Örnek olarak Puma Frontcourt Mid S3L FO HRO SR ESD kodları şöyle okunur: S3L sınıfı (WPA saya, profilli taban, 4,5 mm çiviyle test edilmiş metal olmayan ara taban), yağa dayanıklı taban (FO), 300 °C temas ısısına dayanıklı taban (HRO), gliserinli zeminde kaymazlık (SR) ve elektrostatik deşarj kontrolü (ESD). Fiberglas burnu metal içermez. Aynı özelliklerin alçak kesim versiyonu Puma Frontcourt Low'dur.
Bu iki model CI işareti taşımaz. Soğuk depo veya donmuş zeminde uzun süre beklenen işlerde CI işaretli bir model seçilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kışlık iş ayakkabısı nasıl seçilir?
Soğuk için CI, yağmur ve kar için su girişine dirençli saya (S3, S3L, S3S), uzun süreli ıslaklık için WR (S6 veya S7) ve ıslak zemin için SR işaretine bakın. Nihai seçimi işyeri risk değerlendirmesine göre yapın.
İş ayakkabısında CI ne demek?
CI, taban kompleksinin soğuk yalıtım testinden geçtiğini gösterir. Ayakkabı -17 °C'de 30 dakika bekletilir ve iç taban sıcaklığı 10 °C'den fazla düşmemelidir.
S3 iş ayakkabısı su geçirmez mi?
S3, sayanın su girişine ve emilimine dirençli olduğunu (WPA) gösterir. Bütün ayakkabının su geçirmezliği WR işaretiyle gösterilir; S3 ile WR'nin birleşimi 2022 sürümünde S7 sınıfıdır.
WPA ile WR arasındaki fark nedir?
WPA yalnızca sayanın su direncini test eder. WR ise bütün ayakkabının su geçirmezliğini test eder. 2011 sürümündeki WRU işareti 2022'de WPA olarak değişti.
SR işaretli ayakkabı buzda kaymaz mı?
SR testi gliserinli seramik zeminde yapılır; buz ve kar üzerindeki kaymazlık bu testin kapsamında değildir. Buzlanma riski için zemin önlemleri de alınmalıdır.
Kışın çelik burun mu, kompozit burun mu tercih edilmeli?
İkisi de aynı darbe ve sıkışma testini geçer. Kompozit ve fiberglas burun metal içermediği için soğuğu iletmez; bu nedenle soğuk ortamda sık tercih edilir.
Sonuç
Kışlık iş ayakkabısı seçerken "kışlık" etiketine değil, kodlara bakın: CI soğuğu, WPA ve WR suyu, SR kaygan zemini gösterir. Bu kodlar standart testlerin kapsamını anlatır; hangi kombinasyonun gerektiğini işyerinizin risk değerlendirmesi belirler.
Toplu alım veya şartname hazırlığında destek için WhatsApp hattımızdan bize ulaşabilirsiniz.
